Tầm quan trọng của đường thoát hiểm Cho Quán Kinh Doanh không chỉ là một phần bắt buộc trong thiết kế mà còn là “cứu cánh” giúp bảo vệ mạng sống và hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố. Thiết kế hợp lý, tuân thủ chuẩn mực sẽ giúp đảm bảo an toàn tối đa cho mọi người trong quán kinh doanh.
1. Bảo vệ tính mạng khách hàng và nhân viên
- Trong các tình huống khẩn cấp như cháy nổ, động đất, hoặc sự cố bất ngờ, việc di chuyển ra khỏi khu vực nguy hiểm càng nhanh càng tốt là điều sống còn.
- Đường thoát hiểm giúp mọi người có lối đi an toàn, tránh bị mắc kẹt hoặc bị thương do hoảng loạn, đám đông.
2. Giảm thiểu nguy cơ ùn tắc và hoảng loạn
- Thiết kế đường thoát hiểm hợp lý, đủ rộng và số lượng phù hợp giúp phân luồng người di tản hiệu quả.
- Tránh tình trạng ùn tắc, chen lấn, gây hoảng loạn, làm tăng nguy cơ tai nạn và thương vong.
- Giúp quá trình di tản diễn ra nhanh chóng, trật tự, giảm thiểu rủi ro cho tất cả mọi người.
3. Tuân thủ quy định an toàn phòng cháy chữa cháy
- Đường thoát hiểm chuẩn là yêu cầu bắt buộc trong các quy chuẩn xây dựng và phòng cháy chữa cháy.
- Thiết kế đúng chuẩn không chỉ bảo vệ con người mà còn giúp giảm thiểu thiệt hại tài sản.
4. Tạo sự an tâm cho khách hàng và nhân viên
- Khi biết quán kinh doanh có hệ thống đường thoát hiểm an toàn, khách hàng và nhân viên sẽ yên tâm hơn khi sử dụng dịch vụ.
- Góp phần nâng cao uy tín và trách nhiệm của chủ kinh doanh.
Những Điều Cần Biết khi Thiết Kế Đường Thoát Hiểm cho quán kinh doanh
Số lượng và vị trí lối thoát hiểm
- Trong trường hợp xảy ra sự cố như cháy hoặc sập đổ, một lối thoát hiểm có thể bị chặn hoặc không sử dụng được.
- Lối thoát hiểm thứ hai sẽ là phương án dự phòng, giúp mọi người vẫn có thể di chuyển ra ngoài an toàn.
- Khi có nhiều người cùng di chuyển trong tình huống khẩn cấp, chỉ có một lối thoát hiểm dễ gây ùn tắc, chen lấn, làm chậm quá trình di tản.
- Hai hoặc nhiều lối thoát hiểm giúp phân luồng người, giảm thiểu nguy cơ hoảng loạn và tai nạn.
- Các quy định xây dựng và phòng cháy chữa cháy thường yêu cầu tối thiểu 2 lối thoát hiểm cho các công trình có số lượng người từ một mức nhất định trở lên.
- Việc này đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao mức độ an toàn cho quán.
- Khi biết có nhiều lối thoát hiểm, khách hàng và nhân viên sẽ cảm thấy an toàn hơn khi ở trong quán.
- Đây cũng là một điểm cộng trong quản lý an toàn và xây dựng uy tín kinh doanh.
- Lối thoát hiểm phải được bố trí thuận tiện, dễ tiếp cận từ mọi khu vực trong quán, không bị che chắn bởi đồ đạc hay vách ngăn.
Kích thước và chiều rộng lối thoát hiểm
Tiêu chuẩn chiều rộng phổ biến:
- Từ 0.8m đến 1.2m là khoảng chiều rộng thường được áp dụng cho lối thoát hiểm trong các quán kinh doanh nhỏ đến vừa.
- Chiều rộng này đảm bảo đủ không gian để một người hoặc nhóm nhỏ người có thể di chuyển thoải mái và nhanh chóng.
Tùy thuộc vào quy mô và số lượng khách hàng:
- Với quán có số lượng khách lớn hoặc khu vực tập trung đông người (như nhà hàng, quán cà phê lớn), chiều rộng lối thoát hiểm cần được tăng lên tương ứng để tránh ùn tắc.
- Quy chuẩn phòng cháy chữa cháy thường yêu cầu tính toán dựa trên số người tối đa có thể có trong khu vực đó.
Lý do quan trọng của chiều rộng phù hợp:
- Đảm bảo mọi người có thể di chuyển nhanh mà không bị cản trở hoặc chen lấn.
- Giúp nhân viên cứu hộ dễ dàng tiếp cận và hỗ trợ khi cần thiết.
- Tránh nguy cơ xảy ra tai nạn do không gian quá hẹp trong tình huống khẩn cấp.
Ví dụ cụ thể:
- Quán nhỏ với dưới 50 khách: lối thoát hiểm có thể rộng tối thiểu khoảng 0.8m.
- Quán lớn hơn hoặc có nhiều khách hơn: chiều rộng nên tăng lên 1.0m hoặc 1.2m tùy theo quy định cụ thể.
Yêu Cầu An Toàn Đối Với Cửa Lối Thoát Hiểm
Cửa phải mở ra ngoài:
- Lý do: Khi có sự cố như cháy hoặc hoảng loạn, lượng người di chuyển ra sẽ tạo áp lực lớn lên cửa.
- Nếu cửa mở vào trong, áp lực này có thể khiến cửa bị kẹt, gây nguy hiểm cho người thoát hiểm.
- Cửa mở ra ngoài giúp người trong quán dễ dàng đẩy cửa ra và thoát nhanh hơn.
Dễ dàng mở mà không cần dùng lực lớn:
- Cửa thoát hiểm phải được thiết kế để bất kỳ ai cũng có thể mở nhanh chóng, kể cả trong tình trạng hoảng loạn hoặc khi có người yếu sức.
- Không nên dùng khóa khó mở hoặc cần thao tác phức tạp.
- Nên sử dụng tay nắm đẩy hoặc thanh thoát hiểm (panic bar) để mở cửa dễ dàng.
Không được khóa trái hoặc cài chốt từ bên trong khi có người bên trong
- Việc khóa cửa hoặc cài chốt sẽ gây cản trở nghiêm trọng khi cần thoát hiểm.
- Quy định an toàn phòng cháy chữa cháy nghiêm cấm việc khóa cửa thoát hiểm khi có người ở bên trong.
- Cửa phải luôn sẵn sàng mở được ngay lập tức khi cần thiết.
Nên sử dụng cửa chống cháy, chịu nhiệt
- Cửa chống cháy có khả năng ngăn lửa và khói lan nhanh trong một khoảng thời gian nhất định, giúp bảo vệ người bên trong và tạo điều kiện thoát hiểm an toàn.
- Vật liệu cửa chịu nhiệt giúp tăng độ bền và an toàn trong các tình huống khẩn cấp.
- Đây là một biện pháp nâng cao an toàn rất hiệu quả cho quán kinh doanh.
Yêu Cầu Về Biển Báo Và Đèn Chiếu Sáng Cho Lối Thoát Hiểm
Biển báo “Lối thoát hiểm” rõ ràng
- Vị trí: Đặt ở những vị trí dễ nhìn thấy, ngay trên hoặc gần cửa thoát hiểm, cũng như dọc theo lối đi hướng đến cửa thoát hiểm.
- Tính năng phát sáng hoặc phản quang:
- Giúp biển báo dễ nhận biết ngay cả trong điều kiện thiếu sáng, mất điện hoặc khi có khói dày đặc.
- Biển báo phát sáng có thể dùng đèn LED hoặc vật liệu phát quang.
- Biển báo phản quang tận dụng ánh sáng từ đèn pin hoặc đèn chiếu sáng để phản chiếu, giúp người di chuyển dễ dàng định hướng.
Đèn chiếu sáng khẩn cấp
- Chức năng: Tự động bật khi mất điện hoặc khi phát hiện khói, đảm bảo lối thoát hiểm luôn được chiếu sáng đầy đủ.
- Vị trí lắp đặt:
- Dọc theo lối đi thoát hiểm.
- Trên trần hoặc tường gần cửa thoát hiểm.
- Ý nghĩa:
- Giúp người trong quán dễ dàng tìm thấy lối thoát hiểm.
- Giảm nguy cơ té ngã, va chạm khi di chuyển trong điều kiện thiếu sáng.
- Hướng dẫn di tản an toàn và nhanh chóng.
Lợi ích tổng thể
- Tăng khả năng nhận biết lối thoát hiểm trong mọi điều kiện.
- Hỗ trợ di tản nhanh chóng, tránh hoảng loạn.
- Tuân thủ quy định an toàn phòng cháy chữa cháy.
Yêu Cầu Về Đường Đi Thoát Hiểm Hợp Lý
Đường đi không nên quá dài
- Lý do: Đường đi dài sẽ làm tăng thời gian di tản, gây mệt mỏi và hoảng loạn cho người thoát hiểm.
- Giới hạn chiều dài: Theo các quy chuẩn phòng cháy chữa cháy, chiều dài tối đa của đường thoát hiểm thường được quy định rõ (ví dụ thường không vượt quá 30m – 50m tùy theo loại công trình).
- Cần bố trí nhiều lối thoát hiểm hoặc lối đi ngắn gọn, trực tiếp đến cửa thoát hiểm.
Tránh nhiều góc khuất
- Góc khuất gây khó khăn: Những đoạn đường có nhiều góc rẽ, khuất tầm nhìn sẽ làm người di chuyển khó xác định hướng đi, dễ bị lạc hoặc va chạm.
- Giải pháp: Thiết kế đường đi thẳng, rõ ràng, hoặc có biển chỉ dẫn rõ ràng ở các điểm rẽ.
- Tăng cường chiếu sáng và biển báo tại các vị trí góc khuất.
Sàn và cầu thang phải chống trơn trượt
- An toàn khi di chuyển: Sàn và bậc cầu thang trơn có thể gây té ngã, đặc biệt trong tình huống khẩn cấp hoặc khi có khói, nước.
- Vật liệu chống trượt: Sử dụng vật liệu có độ ma sát cao hoặc phủ lớp chống trơn trượt.
- Bảo trì thường xuyên: Đảm bảo bề mặt luôn sạch sẽ, không có vật cản hoặc chất lỏng gây trơn.
Có tay vịn nếu cần thiết
- Tay vịn cầu thang: Giúp người di chuyển giữ thăng bằng, đặc biệt với người già, trẻ em hoặc người có sức khỏe yếu.
- Vị trí lắp đặt: Ở hai bên cầu thang hoặc lối đi dốc.
- Tiêu chuẩn: Tay vịn phải chắc chắn, chiều cao phù hợp để dễ nắm bắt.
Yêu Cầu Về Vật Liệu Và Cấu Trúc Cho Đường Thoát Hiểm
Ưu tiên sử dụng vật liệu chống cháy, chịu nhiệt, chịu lực
- Mục đích:
- Ngăn ngừa lửa lan nhanh trong trường hợp có hỏa hoạn.
- Tăng thời gian an toàn để người trong khu vực có thể thoát ra ngoài.
- Ví dụ vật liệu:
- Tường, trần làm bằng bê tông, gạch chịu lửa.
- Cửa chống cháy, cửa thép chịu nhiệt.
- Vật liệu sàn chịu nhiệt, không cháy như gạch men, đá tự nhiên.
- Tiêu chuẩn: Vật liệu phải đạt tiêu chuẩn chống cháy theo quy định của pháp luật và tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy.
Tránh sử dụng vật liệu dễ bắt lửa hoặc gây cản trở khi di chuyển
- Vật liệu cần tránh:
- Gỗ chưa xử lý chống cháy, nhựa dễ cháy.
- Vật liệu có bề mặt trơn, gây trượt ngã.
- Các vật liệu có thể gây vướng víu, chướng ngại trên đường đi.
- Lý do:
- Vật liệu dễ cháy sẽ làm tăng nguy cơ hỏa hoạn lan rộng.
- Vật liệu gây cản trở sẽ làm chậm quá trình thoát hiểm, tăng nguy cơ tai nạn.
Đào Tạo Và Bảo Trì Đường Thoát Hiểm
Đào tạo nhân viên
- Mục đích:
- Giúp nhân viên hiểu rõ vị trí, cách sử dụng đường thoát hiểm.
- Nâng cao khả năng ứng phó và xử lý tình huống khẩn cấp như cháy, mất điện, khói độc.
- Nội dung đào tạo:
- Giới thiệu sơ đồ đường thoát hiểm và các biển báo liên quan.
- Hướng dẫn cách mở cửa thoát hiểm, sử dụng đèn chiếu sáng khẩn cấp.
- Tập huấn kỹ năng sơ tán an toàn, hỗ trợ khách hàng hoặc người khác khi cần.
- Thực hành diễn tập thoát hiểm định kỳ để củng cố kỹ năng.
- Tần suất: Đào tạo định kỳ, ít nhất 1-2 lần mỗi năm hoặc khi có thay đổi về cấu trúc, thiết bị.
Kiểm tra và bảo trì định kỳ
- Thiết bị cần kiểm tra:
- Cửa thoát hiểm: Đảm bảo mở dễ dàng, không bị kẹt hoặc hỏng.
- Biển báo “Lối thoát hiểm”: Kiểm tra độ sáng, khả năng phản quang/phát sáng.
- Đèn chiếu sáng khẩn cấp: Đảm bảo hoạt động tốt khi mất điện hoặc phát hiện khói.
- Quy trình bảo trì:
- Kiểm tra định kỳ theo lịch (ví dụ: hàng tháng, hàng quý).
- Thay thế, sửa chữa thiết bị hư hỏng, kém hiệu quả ngay lập tức.
- Vệ sinh sạch sẽ khu vực đường thoát hiểm để không bị vật cản.
- Ghi chép: Lập biên bản kiểm tra, bảo trì để theo dõi và làm cơ sở đánh giá an toàn.
Các bước thiết kế đường thoát hiểm cho quán kinh doanh
Bước 1: Xác định số lượng người tối đa trong quán
- Tính toán số lượng khách và nhân viên tối đa để xác định kích thước và số lượng đường thoát hiểm phù hợp.
Bước 2: Lập sơ đồ mặt bằng quán
- Vẽ sơ đồ chi tiết mặt bằng quán, đánh dấu các vị trí cửa ra vào, cửa sổ, cầu thang, các khu vực phục vụ.
Bước 3: Xác định vị trí và số lượng cửa thoát hiểm
- Đặt cửa thoát hiểm ở vị trí dễ tiếp cận và gần nhất với các khu vực tập trung đông người.
- Đảm bảo cửa thoát hiểm mở ra ngoài hoặc trượt để tránh gây tắc nghẽn khi thoát hiểm.
Bước 4: Đảm bảo chiều rộng và độ thông thoáng của đường thoát hiểm
- Đường thoát hiểm phải có chiều rộng đủ để nhiều người có thể thoát ra cùng lúc.
- Không gian đường thoát hiểm phải được giữ sạch sẽ, không bị vật cản.
Bước 5: Lắp đặt biển báo và đèn chiếu sáng
- Biển báo chỉ dẫn đường thoát hiểm phải rõ ràng, dễ nhìn thấy.
- Đèn chiếu sáng khẩn cấp phải hoạt động khi mất điện để hướng dẫn thoát hiểm.
Một số lưu ý quan trọng
- Kiểm tra và bảo trì định kỳ: Đường thoát hiểm và các thiết bị liên quan cần được kiểm tra thường xuyên để đảm bảo hoạt động tốt.
- Tập huấn nhân viên: Nhân viên cần được huấn luyện cách xử lý tình huống khẩn cấp và hướng dẫn khách hàng thoát hiểm.
- Tuân thủ quy chuẩn: Tham khảo các quy chuẩn phòng cháy chữa cháy của Bộ Công An hoặc cơ quan chức năng địa phương để đảm bảo thiết kế đúng quy định.